Een vraag die ik steeds vaker hoor, vooral van cursisten die al een tijdje schilderen: “Marjan, ik heb nu een hele stapel aquarellen liggen — en wat moet ik daar nu mee?” Een terechte vraag. Schilderijen blijven niet automatisch betekenisvol als ze in een mapje onder je bed verdwijnen. Op een gegeven moment willen ze de wereld in. Maar hoe? In dit artikel deel ik wat ik mijn cursisten meegeef over wat je met je aquarellen kunt doen — en hoe je je werk durft naar buiten te brengen, zonder jezelf te verkopen.
Vanuit mijn atelier De Morgenster in Ter Aar heb ik tien jaar lang zelf geëxposeerd — in bibliotheken, restaurants, ziekenhuizen en officiële gebouwen. Daarnaast leidde ik dertien jaar lang exposities van andere kunstenaars. Elke keer opnieuw was het een stap naar buiten. Ik weet hoe het voelt om je werk aan andermans ogen bloot te stellen — én hoe het is om dat voor anderen mogelijk te maken.
Eerst: maak het zichtbaar voor jezelf
De grootste fout die ik cursisten zie maken? Hun werk wegstoppen. Een schilderij dat je hebt gemaakt en dat in een map verdwijnt, leert je niets meer. Hang het op. In je woonkamer, je gang, je atelier-hoek. Niet omdat het “af” is, maar omdat je ernaar wilt kunnen kijken in de weken erna.
Wat gebeurt er als een schilderij een paar weken hangt? Je ogen veranderen. Je ziet wat klopt en wat niet. Je leert dingen die je tijdens het maken nooit had gezien. Sommige werken die je in eerste instantie afgewezen had, blijken op afstand prachtig. Andere die je trots maakten, vragen om een vervolg. Hangen is leren.
Inlijsten — eenvoudiger dan je denkt
Een aquarel verdient een lijst. Niet een dure museumlijst — gewoon een passend kader dat het werk omarmt. De vuistregel:
- Passe-partout rondom — geeft je werk lucht, voorkomt dat de lijst eraan kleeft.
- Glas beschermt tegen vocht en licht.
- Liefst houten of neutrale lijst — laat het werk zelf de hoofdrol spelen.
Een eenvoudige Ikea-lijst werkt prima voor je eerste werken. Je kunt later upgraden. Je hoeft geen 80 euro per lijst uit te geven om iets respectvols neer te zetten — wel iets meer dan een plakker en punaise.
Je werk weggeven: de meest onderschatte stap
Voor veel cursisten is dit de eerste keer dat ze hun werk de wereld in laten gaan: het wegschenken aan een vriend, familie, of collega. “Ja maar het is niet goed genoeg!” hoor ik dan. Dat klopt vaak niet — wat jij ziet als amateurwerk vindt iemand anders raakend. Maar belangrijker: weggeven leert je iets wat zelf-bewaren niet kan leren.
Wat je leert door je werk weg te geven:
- Mensen reageren — soms verrassend, soms bevestigend, soms “het is nu in mijn slaapkamer en ik kijk er elke dag naar”
- Je verbinding met dat ene werk komt los — je kunt verder bouwen
- Je leert je werk loslaten — de eerste oefening voor wat hierna komt
Ik moedig mijn cursisten regelmatig aan: geef je tweede of derde aquarel weg aan iemand die je dierbaar vindt. Met een eenvoudige lijst eromheen. Het is een gebaar dat veel terugbetaalt.
Verkopen — wat ik geleerd heb
Op een gegeven moment komt soms de vraag: kan ik dit verkopen? Het antwoord is: ja, maar niet meteen, en niet voor het geld. Verkopen werkt het beste vanuit een al-bestaande kring (familie, vrienden, kennissen) die je werk kent en waardeert. Begin daar.
Praktisch:
- Prijs jezelf eerlijk maar niet weg — een ingelijst aquarel is honderd tot een paar honderd euro waard, afhankelijk van formaat en jouw ervaring.
- Wees duidelijk over wat het is — een origineel aquarel, gesigneerd, gemaakt op datum X.
- Laat ruimte voor je werk om te ademen — niet alles wat je maakt hoeft in de markt.
In mijn eigen praktijk zijn er werken die ik bewust niet verkoop. Sommige schilderijen markeren een tijd in mijn leven; die wil ik bij me houden. Dat mag — niet alles is voorraad. Wie geïnteresseerd is in mijn beschikbare werken kan rondkijken op de schilderijen-galerij.
Exposeren — de stap waar veel cursisten op vastlopen
Voor de cursist die echt verder wil: een eigen expositie. Het klinkt groots, maar het hoeft het niet te zijn. Een eenvoudige lokale expositie kan op heel veel plekken:
- De bibliotheek — vraagbaak nummer één. Veel bibliotheken in het Groene Hart (Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop, Roelofarendsveen) hebben wisselende exposities.
- Cafés, restaurants, winkels — die soms wisselende kunst aan de wand willen.
- Lokale galeries en kunstuitleen — zeker voor wie verder is.
- Een open atelier-dag — nodig mensen uit voor één middag in je eigen ruimte.
Ik heb vanaf 1995 ruim tien jaar zelf geëxposeerd — niet alleen in bibliotheken, maar ook in restaurants, ziekenhuizen en officiële gebouwen. Elke keer opnieuw was het spannend; elke keer was het ook een soort markeerpunt — een moment waarop ik mijn werk vrijliet om door anderen gezien te worden. En daarnaast leidde ik dertien jaar lang exposities van andere kunstenaars. Daar leerde ik veel over hoe je een expositie inricht: welke werken naast elkaar werken, hoe je een ruimte laat ademen, hoe het verhaal door de zaal beweegt. Meer over mijn eigen periode lees je in mijn artikel over het verhaal achter de blauwe zwanen.
Online: Pinterest, Instagram, een eigen site
De makkelijkste manier om je werk te tonen aan een groter publiek is online. Pinterest is bijzonder geschikt voor aquarel — pins blijven jaren scoren, en mensen zoeken er actief naar inspiratie. Instagram is meer momentum-gedreven maar ook waardevol als je consistent bent. Een eigen website kan, maar is een investering die je pas hoeft te maken als je weet dat je erop wilt blijven.
Wat ik mijn cursisten aanraad: begin klein. Een paar foto’s van je werk op je eigen sociaal-media-account, zonder pretenties. Kijk wie er reageert. Bouw daar langzaam op. Niet alles tegelijk, niet alles “professioneel” willen.
Mijn nuchtere visie
Werk naar buiten brengen is geen marketing. Het is geen “jezelf verkopen”. Het is gewoon: je laat iets dat in stilte is ontstaan, ook door anderen zien. Dat is een eerlijke beweging. Je hoeft er niet beroemd mee te worden, je hoeft het niet groots aan te pakken. Eén werk dat in een vriendin’s huiskamer hangt is al een vorm van naar-buiten-treden. Belangrijk is alleen dat je het doet — anders blijft alles wat je hebt gemaakt onzichtbaar voor iedereen behalve jezelf.
Veelgestelde vragen
Wanneer is een werk “klaar” om naar buiten te brengen?
Eerder dan je denkt. Als jij ernaar kunt kijken zonder erin te willen ingrijpen, is het klaar genoeg. Volmaakt is het zelden — en dat hoeft ook niet.
Wat doe ik met werk dat ik écht niet goed vind?
Bewaar het toch. Niet om op te hangen, maar voor jezelf. Over een jaar zie je er andere dingen in. Soms wel, soms niet. Maar weggooien voelt vaak als afsnijden — en de sneetjes wil je eigenlijk niet maken.
Hoe prijs ik mijn werk?
Voor een ingelijst aquarel van A4-formaat begin je bij ongeveer 75-150 euro. A3 ligt rond 150-300 euro. Dat is een richtlijn. Vraag in twijfel iemand met meer ervaring — of mij, in een gesprek tijdens de cursus.
Hoe vind ik een expositieplek in de buurt?
Begin met je lokale bibliotheek of cultureel centrum (Alphen aan den Rijn, Nieuwkoop, Leimuiden). Veel zijn open voor wisselende exposities, vaak gratis. Vraag het gewoon.
Behandelen jullie dit in de cursus?
We bespreken vaak de “wat nu?”-vraag in groepsgesprekken — vooral bij cursisten die al wat langer meelopen. Voor wie hier specifiek over wil sparren: stuur me een bericht.
De eerste stap is vaak de moeilijkste
Eén schilderij ophangen in je huiskamer. Eén werk weggeven aan iemand. Eén foto delen op Facebook of Instagram. Eén keer aanbellen bij de bibliotheek met de vraag “kan ik hier eens exposeren?”. Het hoeft niet groot. Het hoeft niet meteen lukken. Maar de eerste keer dat je ja zegt tegen die ene stap — dat is waar je werk begint te leven. Wil je hier samen over sparren? Stuur me een bericht via de contactpagina — vooral bij cursisten in een doorlopende cursus is dit een terugkerend thema.