Stel: je twijfelt of aquarel iets voor jou is, en je wilt eens komen kennismaken. Of je hebt zojuist een kennismakingsworkshop bij De Morgenster in Ter Aar geboekt en je wilt vooraf weten hoe het eraan toegaat. In dit artikel neem ik je mee door een kennismakingsmiddag — van het moment dat je je auto parkeert tot het moment dat je met een schilderij onder je arm naar buiten loopt. Stap voor stap, zoals je het zelf zou meemaken.
Geen marketingfilmpje. Een eerlijke beschrijving van wat een middag in mijn atelier is.
Aankomst — voor de middag begint
Je rijdt het Groene Hart in. Misschien kom je uit Alphen aan den Rijn (een kwartier rijden), uit een van de dorpen om Ter Aar — Langeraar, Korteraar, Papenveer, Nieuwveen, Zevenhoven, Nieuwkoop, Aarlanderveen, Woubrugge, Roelofarendsveen, Leimuiden of Rijnsaterwoude — of uit de wijde regio Leiden, Uithoorn en omstreken. Wat ze allemaal gemeenschappelijk hebben: zodra je het laatste polderlandje insteekt, valt er iets weg. Het tempo zakt al voor je uit de auto stapt.
Parkeren is geen gedoe — gewoon voor de deur. Je belt aan, ik doe open. We schudden handen, ik vraag of je de weg goed hebt kunnen vinden. Je hangt je jas op. Eerste indruk van het atelier: licht, hoog plafond, een vleugje verf in de lucht. Aan de muur hangen schilderijen — sommige van mij, sommige van cursisten.
Aan tafel — meteen aan de slag
Iedereen gaat aan een eigen tafel zitten. Bij een kennismakingsworkshop ligt alles voor je klaar: een vel 300-grams cold pressed aquarelpapier, een doos met napjes, twee of drie kwasten, een palet, twee waterpotjes. Schoon, voorbereid. Je hoeft alleen je mouwen op te stropen.
De eerste keer is dat tafelmoment vaak een opluchting. Cursisten zeggen wel eens: “Ik dacht dat ik het allemaal moest meenemen — maar het ligt er gewoon.” Geen rugzak vol spullen, geen vergeten kwast die je middag in gevaar brengt. Gewoon: je gaat zitten en je begint.
En dan beginnen we ook echt — geen lang opwarmen, geen koffie-rondje vooraf. Schilderen is iets wat je gaat doen, niet iets wat je gaat plannen. Het tempo dat je nodig hebt om te “landen” vind je beter mét een kwast in je hand dan ervoor.
De eerste oefening
Ik leg de oefening van die middag kort uit. Bij beginners is dat vaak een kleurenstudie of een eerste oefening in nat-in-nat. Bij gevorderden iets met compositie of een specifiek onderwerp. Maar zelfs als de oefening identiek is voor de hele groep, ziet ieders papier er straks anders uit. Dat is het mooie ervan.
Ik doe meestal even iets voor — een paar bewegingen met de kwast, een mengeling op het palet, hoe je het water laat werken. Niet langer dan nodig. Want het gaat mij om die verf. Je leert het door te dóén, niet door het me te zien doen.
Wat je verder zult merken: ik dien zelf de verf toe. Een kwartiertje per keer, gedoseerd op je palet. Aquarelverf is kostbaar, en ik vind het zonde als er aan het eind van de middag verf de gootsteen in spoelt. Voor een kennismakingsmiddag werkt dat fijn — je krijgt precies wat je nodig hebt zonder dat je over hoeveelheden hoeft na te denken.
Halverwege — het stille moment
Er komt een moment waarop het stil wordt. Meestal twintig, dertig minuten nadat iedereen begonnen is. Niet ongemakkelijk stil — een goeie stilte. Het soort stilte waarin je het kwastje het papier hoort raken. Hier en daar een zucht. Iemand die om water vraagt aan de buurman.
Dit is het moment waar veel cursisten naar terug verlangen. Waar de rest van de week even wegvalt. Waar je niet meer denkt aan wat je nog moet doen. Je bent met je handen bezig, met kleur, met water — en alles wat een hoofd vol gedachten was, is opeens stil. Meer over dit verschijnsel — soms ‘flow’ genoemd — staat in mijn artikel aquarel schilderen als ontspanning.
Marjan komt langs
Ondertussen loop ik rond. Niet om te controleren. Om te kijken. Bij iedereen sta ik even stil. Soms zeg ik niets — gewoon kijken, een knikje. Soms wijs ik iets aan, of stel ik een vraag. “Wat als je hier nog wat blauw bij doet?” Of: “Heb je gezien hoe het water naar links loopt?”
Mijn begeleiding is geen schema. Ik zie wat jij op dat moment nodig hebt. De ene cursist moet leren loslaten — durven dat de verf z’n eigen weg vindt. De andere moet leren beter te kijken — pas waar het licht écht valt. Dat is voor iedereen anders, en ik stem me daarop af. Dit is wat ik met “persoonlijke begeleiding” bedoel; meer over mijn aanpak lees je op Over Mij.
Koffie — soms vroeg, meestal later
Op een gegeven moment schenk ik koffie of thee in. Niet altijd direct — soms gebeurt dat halverwege, soms pas wat later. Mijn aandacht wordt onderwijl ingenomen door cursisten met vragen, dus de koffie volgt het ritme van de middag. Wat erbij ligt, is meestal hetzelfde: pindakoeken. Mijn cursisten zijn eraan gehecht — daar heb ik me bij neergelegd. Vaak komt er later in de middag nog een tweede rondje.
Tijdens de pauze staan we op, lopen rond, kijken bij elkaar. Niet als examenmoment — als waardering. “Goh, wat heb jij een mooi blauw.” Of: “Hoe heb je dat licht zo opengelaten?” Mensen leren ook van elkaar in deze paar minuten. Soms ontstaan hier de waardevolste gesprekken.
Wat je in een kennismakingsworkshop nog niet meekrijgt, maar wel merkt in de doorlopende cursussen: hoe levendig het er soms is tussen de stiltes door. Cursisten die elkaar al een tijdje kennen wisselen heel persoonlijke dingen uit — over wat ze meemaken, hoe het thuis gaat, waar ze tegenaan lopen. En dan, opeens, valt het stil. Iedereen schildert weer. Dat ritme — uitwisseling én concentratie — is iets wat je niet kunt forceren. Het ontstaat vanzelf in groepen die op elkaar zijn afgestemd.
Het tweede deel — verder bouwen
Na de pauze is er nog tijd om door te werken. Soms aan hetzelfde schilderij, soms beginnen mensen aan iets nieuws op een vers vel. Dat hangt af van hoe ver je gevorderd bent en hoe je je voelt. Geen moeten — maar wel doorgaan.
Het tweede deel voelt vaak anders. Iedereen heeft inmiddels het ritme gevonden. Er wordt minder gevraagd, meer geconcentreerd. De middag glijdt door je heen.
Naar huis met je werk
Aan het eind van de middag laten we alle vellen drogen. Ik help met het inpakken — voorzichtig, want natte aquarel wil je niet kreukelen onder je arm. Je krijgt je werk mee naar huis. Sommige cursisten kijken er nog eens naar als ze in de auto stappen. Anderen weten het al: dat schilderij gaat ergens hangen waar ze het elke dag zien.
Wat je vooral meeneemt is niet eens het schilderij. Het is de stilte uit de middag. De ruimte die je in je hoofd hebt vrijgemaakt. Het feit dat je drie uur lang iets gedaan hebt waar je in opging.
Cursisten zeggen me wel eens: “Ik kom thuis en ik ben rustiger dan na een vakantie.” Dat is niet door mij — dat is door wat je zelf in die middag hebt gedaan. Ik heb alleen de plek en de begeleiding geboden.
En als je doorwilt — de doorlopende cursus
De kennismakingsworkshop is laagdrempelig: alles ligt klaar, je hoeft niets aan te schaffen, drie uur en je weet of het iets voor je is. Maar wie daarna voelt: ja, hier wil ik in groeien — dat is het moment om door te stappen naar een doorlopende cursus.
In de doorlopende cursus laat ik mensen vrij snel zelf een eerste set materiaal aanschaffen. Een startersdoosje verf, een blok aquarelpapier, een paar kwasten. Niet omdat ik je dat verkoop, maar omdat het bij dit soort werk hoort: als je serieus wilt leren schilderen, investeer je ook in je gereedschap. Ik help je natuurlijk wat je het beste kunt kopen — kijk ook in mijn artikelen over beste aquarelverf voor beginners en welk aquarelpapier kiezen.
Wie nog geen doosje heeft mag voor de eerste lessen wat van mij gebruiken — ik heb een aantal startersdozen die ik daarvoor geschikt houd. Vaak blijven die doosjes op een gegeven moment over: cursisten stappen over op betere verf, of vullen hun eigen doos verder aan. Zo groei je gaandeweg in je materiaal mee.
Iemand op gang brengen vraagt aandacht — ik investeer er graag in. Maar daarom is het ook fijn als jij die investering aan jouw kant maakt: een eigen blok papier, een eerste set napjes. Dan komt er continuïteit in je leerproces.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt zo’n middag precies?
Een kennismakingsworkshop duurt drie uur. Doorlopende cursussen iets korter (twee tot drie uur per les), afhankelijk van het programma.
Wat trek ik aan?
Iets makkelijks waarin je goed kunt zitten. Een schort als je bang bent voor vlekken — niet altijd nodig, maar handig.
Moet ik iets meenemen?
Voor een kennismakingsworkshop: nee. Alle materialen zijn aanwezig — alleen eventueel een schort of een eigen schetsboek. Voor een doorlopende cursus schaf je vrij snel een eerste set eigen materiaal aan; voor de allereerste lessen mag je een startersdoos van mij gebruiken.
Mag ik foto’s maken van mijn werk?
Natuurlijk. Veel cursisten doen dat — het is leuk om je voortgang in een serie te zien.
Hoe weet ik of een cursus iets voor mij is?
Lees mijn artikel is een aquarel cursus iets voor mij? 7 vragen. Of boek gewoon eens een kennismakingsworkshop — drie uur en je weet het.
Wat als ik me onhandig voel of niet weet wat ik doe?
Iedereen voelt zich de eerste keer onhandig. Daar is het workshop-formaat juist voor. Lees ook aquarel cursus in Ter Aar — leer schilderen in een kleine groep voor wat ik doe om mensen op hun gemak te stellen.
Een uitnodiging
Klinkt zo’n middag als iets waar je naar uitkijkt? Dan nodig ik je uit om eens kennis te komen maken. De doorlopende groepen zitten op dit moment (bijna) vol — er is nog een enkele plek beschikbaar. Voor wie nieuw is en wil ervaren of aquarel iets voor hem of haar is, is de kennismakingsworkshop het beste startpunt. Drie uur, alles ligt klaar, en je weet meteen of je doorwilt.
Mijn atelier in Ter Aar staat open voor mensen uit de hele regio — Alphen aan den Rijn, Langeraar, Korteraar, Nieuwkoop, Nieuwveen, Aarlanderveen, Roelofarendsveen, Leimuiden en alle dorpen daartussen. Je hoeft niet ver te reizen om iets stils te vinden. Stuur me een bericht via de contactpagina als je een datum wilt prikken of nog vragen hebt — ik antwoord meestal binnen een werkdag.